Επιτάφιος Θρήνος (Epitaphios Lament)

THIS hymn, known as the Epitaphios Lament (Επιτάφιος Θρήνος) is sung on Holy and Great Saturday – the day before Easter Day – as the priest and congregation together hold what amounts to a burial service for Jesus.

In fact, while Matins of Great Saturday is properly speaking served at one o’clock in the morning of Saturday, in parishes it is usually sung the evening before, on the Friday, so that more people can attend.

On Great Friday, an icon of Christ has been taken down from a cross and placed in a bier called the Epitaphios, decorated with garlands of flowers. This Epitaphios stands for the tomb of Christ, in which he was laid following his crucifixion.

Now the congregation, holding lighted candles, join in the singing of this simple, long and intensely moving hymn, interspersed with the verses of Psalm 118 (119).

The hymn is divided into three sections or stases. At the beginning of each stasis, the priest or deacon will perform a censing. At the third and final stasis, the priest will sprinkle rosewater on the Epitaphios and the congregation, symbolizing the anointing of Christ’s body with spices.

A funeral procession then takes place, accompanied by the tolling of a bell, which in Orthodox countries may overflow into the surrounding streets.

**

In English

For the complete service in English, see Anastasis. The lines below (including the lines interpersed from Psalm 118) are a brief extract from the hymn’s third and final stasis, which is also sung in the accompanying video.

EACH generation offers,
my Christ, for your entombment
in hymns and songs its praises.

Look upon me and have mercy upon me according to the judgement of those who love your name.

The Noble Joseph takes you
down from the Tree, my Saviour,
and in the tomb he lays you.

Direct my steps according to your word, and do not let iniquity lord it over me.

Myrrh-bearing Woman came then,
providently bringing
to you, O Christ, the sweet myrrh.

Deliver me from the slander of men, and I shall keep your commandments.

Let all Creation join us,
as to the Creator
our farewell hymns we now sing.

Make your face shine on your servant and teach me your statutes.

**

In Greek

Αι γενεαί πάσαι,
ύμνον τη ταφή σου
προσφέρουσι, Χριστέ μου.

Καθελών του ξύλου
ο Αριμαθαίας
εν τάφω σε κηδεύει.

Μυροφόροι ήλθον
μύρα σοι, Χριστέ μου,
κομίζουσαι προφρόνως.

Δεύρο πάσα κτίσις
ύμνους εξοδίους
προσοίσωμεν τω Κτίστη.

Ως νεκρός τον ζώντα
συν μυροφόροις πάντες
μυρίσωμεν εμφρόνως.

Ιωσήφ τρισμάκαρ,
κήδευσον το σώμα
του Χριστού του ζωοδότου.

Ους έθρεψε το μάννα,
εκίνησαν την πτέρναν
κατά του ευεργέτου.

Ους έθρεψε τω μάννα,
φέρουσι τω Σωτήρι
χολήν άμα και όξος.

Ω της παραφροσύνης
και της χριστοκτονίας
της των προφητοκτόνων!

Ως άφρων υπηρέτης
προδέδωκεν ο μύστης
την άβυσσον σοφίας.

Τον ρύστην ο πωλήσας
αιχμάλωτος κατέστη,
ο δόλιος Ιούδας.

Κατά τον Σολομώντα,
βόθρος βαθύς το στόμα
Εβραίων παρανόμων.

Εβραίων παρανόμων
εν σκολιαίς πορείαις
τρίβολοι και παγίδες.

Ιωσήφ κηδεύει
συν τω Νικοδήμω
νεκροπρεπώς τον Κτίστην.

Ζωοδότα Σώτερ,
δόξα σου τω κράτει,
τον Άδην καθελόντι.

Ύπτιον ορώσα
η πάναγνός σε, Λόγε,
μητροπρεπώς εθρήνει.

Ω γλυκύ μου έαρ,
γλυκύτατόν μου τέκνον,
που έδυ σου το κάλλος;

Θρήνον συνεκίνει
η πάναγνός σου μήτηρ,
σου Λόγε νεκρωθέντος.

Γύναια συν μύροις
ήκουσι μυρίσαι
Χριστόν το θείον μύρον.

Θάνατον θανάτω
συ θανατοίς, Θεέ μου,
θεία σου δυναστεία.

Πεπλάνηται ο πλάνος,
ο πλανηθείς λυτρούται
σοφία ση, Θεέ μου.

Προς τον πυθμένα Άδου
κατήχθη ο προδότης,
διαφθοράς εις φρέαρ.

Τρίβολοι και παγίδες
οδοί του τρισαθλίου
παράφρονος Ιούδα.

Συναπολούνται πάντες
οι σταυρωταί σου, Λόγε,
Υιέ Θεού παντάναξ.

Διαφθοράς εις φρέαρ
συναπολούνται πάντες
οι άνδρες των αιμάτων.

Υιέ Θεού παντάναξ,
Θεέ μου, πλαστουργέ μου,
πως πάθος κατεδέξω;

Η δάμαλις τον μόσχον
εν ξύλω κρεμασθέντα
ηλάλαζεν ορώσα.

Σώμα το ζωηφόρον
ο Ιωσήφ κηδεύει
μετά του Νικοδήμου.

Ανέκραζεν η κόρη
θερμώς δακρυρροούσα,
τα σπλάχνα κεντουμένη.

Ω φως των οφθαλμών μου,
γλυκύτατόν μου τέκνον,
πως τάφω νυν καλύπτη;

Τον Αδάμ και Εύαν
ελευθερώσαι Μήτερ,
μη θρήνει, ταύτα πάσχω.

Δοξάζω σου, Υιέ μου,
την άκραν ευσπλαγχνίαν,
ής χάριν ταύτα πάσχεις.

Όξος εποτίσθης
και χολήν, οικτίρμον,
την πάλαι λύων γεύσιν.

Ικρίω προσεπάγης
ο πάλαι τον λαόν σου
στύλω νεφέλης σκέπων.

Αι μυροφόροι, Σώτερ,
τω τάφω προσελθούσαι
προσέφερόν σοι μύρα.

Ανάστηθι, οικτίρμον,
ημάς εκ των βαράθρων
εξανιστών του Άδου.

Ανάστα, ζωοδότα,
η σε τεκούσα μήτηρ
δακρυρροούσα λέγει.

Σπεύσον εξαναστήναι
την λύπην λύων, Λόγε,
της σε αγνώς τεκούσης.

Ουράνιαι δυνάμεις
εξέστησαν τω φόβω
νεκρόν σε καθορώσαι.

Τοις πόθω τε και φόβω
τα πάθη σου τιμώσι
δίδου πταισμάτων λύσιν.

Ω φρικτόν και ξένον
θέαμα, Θεού Λόγε!
πως γη σε συγκαλύπτει;

Φέρων πάλαι φεύγει.
Σώτερ, Ιωσήφ σε,
και νυν σε άλλος θάπτει.

Κλαίει και θρηνεί σε
η πάναγνός σου μήτηρ,
Σωτήρ μου, νεκρωθέντα.

Φρίττουσιν οι νόες
την ξένην και φρικτήν σου
ταφήν του πάντων κτίστου.

Έρραναν τον τάφο
οι μυροφόροι μύρα
λίαν πρωί ελθούσαι.

Ειρήνην Εκκλησία,
λαώ σου σωτηρίαν
δώρησαι ση εγέρσει.

Δόξα Πατρί…

Ω Τριάς, Θεέ μου
Πατήρ, Υιός και Πνεύμα,
ελέησον τον κόσμον.

Και νυν…

Ιδείν την του Υιού σου
ανάστασιν Παρθένε,
αξίωσον σους δούλους.

Αι γενεαί πάσαι
ύμνον τη ταφή σου
προσφέρουσι, Χριστέ μου.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s